Republika Kuba (šp. República de Cuba) je država i arhipelag u sjevernim Karibima, koji se nalazi između Karipskog mora, Meksičkog zaliva i Atlantskog okeana. Sjeverno od Kube se nalaze Sjedinjene Američke Države i Bahami, na zapadu Meksiko, na jugu Kajmanska ostrva i Jamajka, a na jugoistoku Haiti.
Kuba, najveće od Karipskih ostrva, je prvo bila naseljena indijanskim stanovništvom poznatim kao Taino i Siboni. Evropljani su otkrili kubu 27. oktobra 1492. godine. Tog datuma se Kristifor Kolumbo iskrcao na ostrvo i proglasio ga posjedstvom Španije. Kuba je postala španska kolonija, kojom je upravljao španski guvernator sa sjedištem u Havani. Tokom 1762. godine koloniju je zauzela Velika Britanija, pa je potom opet vratila Španiji u zamjenu za Floridu. Godine 1902. Kuba je dobila nezavisnost.
Kubu i njeno indijansko stanovništvo (Taino, Siboni i Ganajatabi) okupirali su Španci u prvoj polovini šesnaestog vijeka. U narednih par decenija domorodačko stanovništvo je praktično istrijebljeno ropskim radom i bolestima iz Evrope. Da bi se održala radno intenzivna ekonomija na plantažama šecerne trske, na Kubu su dovedene desetine hiljada afričkih robova (17. i 18. vijek).

Borba za nezavisnost
Borba za nezavisnost kolonije je počela 1868. Borbe od 1868. do 1878. poznate su kao Veliki rat (Guerra Larga), a od 1878. do 1879. kao Mali rat (Guerra Chiquita). Godine 1895. kubanski nacionalni heroji Hoze Marti, Maksimo Gomez i Antonio Maceo su predvodili 200.000 Kubanaca u borbi protiv španskih kolonijalnih vlasti. Međutim, Špance je sa Kube konačno protjerala tek intervencija SAD u špansko-američkom ratu 1898. godine.
SAD su okupirale ostrvo i držale ga do zvaničnog proglašenja nezavisnosti 1902. godine, nakon čega su i dalje dominirale na ostrvu. Takozvanim Platovim amandmanom, koji je važio do 1932. godine, SAD su zadržale pravo da intervenišu na ostrvu u cilju zaštite svojih nacionalnih interesa. Ostatak ovih posebnih vojnih prava SAD na Kubi je vojna baza u zalivu Gvantanamo, koja od 2000. godine služi kao zatvor za zarobljenike iz rata u Avganistanu i Iraku.

Revolucija 1959.
Fidel Kastro je organizovao pobunjeničku armiju, kojom se pokušao suprotstaviti tadašnjem diktatoru Kube Batisti. Njegovi najbliži saradnici bili su Raul Kastro, Kamilo Sjenfuegos i Argentinac Ernesto Če Gevara. Kastrov “Pokret 26. jul” je preuzeo vlast na Kubi 1959. godine, nakon pobjede nad Batistinim oružanim snagama. U vrijeme trijumfa Revolucije, 75% kubanske zemlje je bilo u vlasništvu stranaca (najviše državljana Sjedinjenih Američkih Država). Kuba je proglašena socijalističkom diktaturom 1961. godine.
Nova revolucionarna vlada je izvršila zemljišne reforme i nacionalizovala većinu vlasništva stranih kompanija, kao i domaćih bogataša. Rezultat toga je bio pogoršanje odnosa sa SAD. Kastro se isprva nije deklarisao kao komunista, ali su ga snažne veze sa Sovjetskim Savezom kasnije privoljele da na taj način organizuje vlast, po ugledu na Sovjetski Savez. Nova vlada je započela reforme kakve je Kastro i obećao. Zdravstvo i školstvo su postali besplatni za sve građane Kube.
Nekoliko narednih decenija Kuba je dobijala značajnu pomoć Sovjetskog Saveza, najviše preko razmjene šecera za nafta, koju je Kuba dalje plasirala na svjetsko tržište. U to vrijeme Kuba je podržavala komunističke pokrete u Latinskoj Americi (Nikaragva, El Salvador, Gvatemala i Čile) i Africi (Angola, Mozambik, Etiopija, Kongo). Samo u Angoli Kuba je imala 50.000 raspoređenih vojnika.

Prelazni period
Raspadom Sovjetskog Saveza 1991. godine, Kuba je doživjela težak ekonomski udarac i proglašen je “specijalni period” oporavka. Iako su MMF i Svjetska banka odbile da pruže pomoć Kubi, kubanska privreda se nije urušila i, iako su ekonomski pokazatelji i dalje niži nego 1989. godine, osjeća se spor, ali stabilan ekonomski napredak.
Amerikanci su proglasili trgovinski embargo protiv Kube, koji se odnosi na izvoz sve robe (osim lijekova i hrane) na Kubu. Najveći broj putovanja Amerikanaca na Kubu je zabranjen (turistička putovanja su zabranjena zakonom). Amerikanci koji putuju na Kubu, to čine krišom, putujući preko Meksika, Kanade ili Bahama.

Politika
Kubanski jednopartijski parlament, Nacionalna skupština narodne sile (šp. Asamblea Nacional del Poder Popular), ima 609 članova. Oni se biraju svakih pet godina. Komunistička stranka je jedina legalna politička stranka na Kubi. Ona drži vodeće funkcije u upravi zemlje, uključujući i sudstvo. Ključna politička pitanja političkog života na Kubi uključuju ilegalnu emigraciju Kubanaca u SAD, ekonomski embargo, koji su SAD nametnule Kubi i hapšenje političkih disidenata.

Plaža u Varaderu
Trinidad na Kubi - kolonijalni grad pod zaštitom UNESCO-a. Ekonomija Kube se naglo razvija zbog turizma koji se svake godine sve više povećava. Sredinom devedesetih turizam je postao primarna grana ekonomije u Kubi.
Mnogi zvaničnici iz Kube govore kako je turizam “srce kubanske ekonomije“, a turizam je jedna od glavnih preokupacija kubanske organizacije za razvoj.
Oko 1,9 miliona turista posjetilo je Kubu 2006. godine, što je ekonomiju obogatilo za 2,1 milijardu dolara. Većina turista dolazi iz Kanade i zemalja Evropske unije. U popularne turističke destinacije spadaju Varadero, Kajo Koko i Havana.
Kuba je podijeljena na 15 provincija, 169 opština i jednu specijalnu opštinu - Isla de Huventud.
Havana je glavni i najveći grad na Kubi. Drugi veći gradovi su Santjago de Kuba, Holguin i Kamagvej. Neki od poznatijih manjih gradova su Barakoa, koji je prvo špansko naselje na Kubi, Trinidad, Sjenfuegos i Bajamo.

Klima
Klima Kube je tropska i pogodna za uzgoj šecerne trske. Srednja godišnja temperatura je 25°C, sa ekstremnim ljetnim vrućinama i visokom vlažnošću vazduha, praćenom vjetrovima koji duvaju iz suptropskih zona ka ekvatoru. Veći dio godišnjih padavina (u prosjeku 1.320 mm) izluči se tokom vlažne sezone, koja traje od maja do oktobra. U avgustu, septembru i oktobru povremeno se javljaju uragani.
Kuba je multirasno društvo. Najveća organizovana religija je katoličanstvo. Santerija je religija koja je mješavina starih afričkih religija i katoličanstva i široko je rasprostranjena na Kubi. Po procjeni iz 2000. godine, prirodni priraštaj u Kubi je 0,39%. Zvanično, Kuba je ateistička država.
Prema popisu iz 2002. godine, Kuba ima 11.177.743 stanovnika. Većinsko je bijelo stanovništvo (65,5 %), sa tendencijom porasta broja stanovništva afričkog porijekla i mulata. Podaci ovog popisa su sljedeći:
Bijelci: 65,05 %
Crnci: 10,08 %
Mulati: 24,86 %

Na Kubi, takođe, postoji i mala kineska zajednica, kao i mala haićanska zajednica raštrkana po cijelom ostrvu, uglavnom u istočnim i centralnim dijelovima, koja održava svoje običaje i tradicije uz podršku lokalnih vlasti.
Stopa pismenosti je 95,7% (95,3% - žene; 96,2% - muškarci).
Španski jezik je zvanični jezik i govore ga svi Kubanci, iako postoje neznatne razlike u dijalektima tri kubanske regije. Kubanski španski jezik je uglavnom jednak južnoameričkoj verziji španskog, međutim postoje riječi i izrazi u govoru Kubanaca koji su svojstveni samo njima. Npr. rembambaramba=slobodno za sve; amarillo=saobraćajac (jer saobraćajci na Kubi nose žute uniforme) i sl. Engleski jezik je popularan, njegovo učenje u srednjim školama je obavezno. Kubanci koji su pohađali školu za vrijeme bivšeg Sovjetskog Saveza govore i ruski jezik.